Τα cookie μάς βοηθούν να προσφέρουμε τις υπηρεσίες μας. Χρησιμοποιώντας τις υπηρεσίες μας, αποδέχεστε την από μέρους μας χρήση των cookie.

Destinations:

guide

cities & villages
northern corfu

More

action:

for all

sea, mountain, road

Nature activities,
and experiments

More

Διαφημίστε:

στo altercorfu.com

διαφημιστικο banner,
επαγγελματικός κατάλογος

Τοποθέτηση στις προτάσεις,
Δημιουργία βιντεο

More

glorious past:

history & archaeology

museums, archaeology sites

influences cultures,
heritage

More
13 Μαρ
Σαν σήμερα το 1872 γεννήθηκε ο Κερκυραίος λογοτέχνης Κωνσταντίνος Θεοτόκης. Της Μαρίας Πουλιάση
Γράφτηκε από τον/την altercorfu.com
category: Ειδήσεις

Ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης – ο Ντίνος για τους δικούς του ανθρώπους- υπήρξε μια από τις πιο ξεχωριστές φυσιογνωμίες στο χώρο των ελληνικών γραμμάτων. Ταλαντούχος, προικισμένος με σπάνια ηθικά και πνευματικά γνωρίσματα και με πολύπλευρη μόρφωση, ξεχώρισε ανάμεσα στους σύγχρονούς του διανοούμενους για το ήθος, την ευγένεια, το εξαιρετικό λογοτεχνικό του έργο αλλά και την πρωτοποριακή κοινωνική δράση του. Είναι ο άνθρωπος που απαρνήθηκε την αριστοκρατική του καταγωγή και την κτηματική του περιουσία για να σταθεί στον πλευρό της εργατικής τάξης της και να αφιερώσει τη ζωή του στο σοσιαλιστικό ιδεώδες.

Βιογραφικά στοιχεία
Ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης γεννήθηκε στην Κέρκυρα την 13η Μαρτίου 1872 και ήταν γόνος αριστοκρατικής οικογένειας. Πατέρας του ήταν Ο Μάρκος Θεοτόκης και μητέρα του η Αγγελική Πολυλά. Μεγαλώνοντας μέσα στο ιδεολογικό περιβάλλον της Κέρκυρας, είχε την τύχη να αποκτήσει μια γερή μόρφωση, την οποία εμπλούτισε με διαβάσματα και ταξίδια. Ήταν γνώστης δέκα γλωσσών πέραν των ελληνικών (πέντε ομιλούμενων και πέντε νεκρών) και το μεταφραστικό του έργο ήταν τεράστιο. Παντρεύτηκε τη Βαρώνη Ερνεστίνη Μάλλοβετς φον Μάλλοβιτς ουντ Κόσορ, με την οποία εγκαταστάθηκαν στους Καρουσάδες.

Ο λογοτέχνης
Η λογοτεχνική σταδιοδρομία του Κωνσταντίνου Θεοτόκη άρχισε με την ηθογραφική παράδοση, η οποία είχε επηρεάσει τους περισσότερους λογοτέχνες της εποχής. Χαρακτηριστικό των πρώτων του διηγημάτων είναι ο ωμός ρεαλισμός και η καταγραφή της ανθρώπινης αθλιότητας. Σε αυτά τα πλαίσια κινούνται τα διηγήματα που γράφει γύρω στα 1900, μεταξύ των οποίων τα «Ακόμα;» και «Πίστομα», εξαιρετικά σύντομα σε έκταση αλλά με δραματικά στιγμιότυπα και έντονα συμπυκνωμένη δράση. Στα μεγαλύτερα σε έκταση αφηγήματά του όπως «Η τιμή και το χρήμα», «Ο Κατάδικος», «Η Ζωή και ο θάνατος του Καραβέλα», «Οι Σκλάβοι στα δεσμά τους», ο Θεοτόκης ξεδιπλώνει με ρεαλιστικό τρόπο τις σκληρές συνθήκες διαβίωσης για την εργατική τάξη της εποχής, υπερασπιστής της οποίας υπήρξε και ο ίδιος, αλλά και την κερκυραϊκή κοινωνική διαστρωμάτωση. Το τελευταίο του συγγραφικό έργο έμεινε ανολοκλήρωτο, λόγω του πρόωρου θανάτου του από καρκίνο, την 1η Ιουλίου 1923.

Ο σοσιαλιστής
Ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης σπούδασε στη Γερμανία, και στο διάστημα που μεσολάβησε ανάμεσα από την επιστροφή του στην Ελλάδα για να πολεμήσει στην Κρητική επανάσταση το 1986 και την τελευταία επίσκεψή του στο εξωτερικό, το 1908, έγινε ένθερμος σοσιαλιστής. Τόσο ένθερμος, μάλιστα, που έφτασε στο σημείο να αποποιηθεί την κτηματική του περιουσία στην Κέρκυρα.
Μελετώντας συστηματικά τα έργα του Κ. Μαρξ και του Φ. Ένγκελς, ο Θεοτόκης πείθεται ότι για να μπορέσει η Ελλάδα να ξεφύγει από την κοινωνική αθλιότητα, την καθυστέρηση, την ασφυκτική ξένη εξάρτηση και την εκμετάλλευση του λαού, ήταν απαραίτητη η σοσιαλιστική αναδιάρθρωση της ελληνικής κοινωνίας. Έτσι, απαρνούμενος τις αρχές της αστικής δημοκρατίας, προσχωρεί στα ιδανικά του σοσιαλισμού, αφιερώνοντας την υπόλοιπη ζωή του και τις δυνάμεις του στην ανάπτυξη του σοσιαλιστικού κινήματος και την αφύπνιση της ελληνικής εργατικής τάξης. Συναναστρέφεται τους απλούς ανθρώπους του λαού, τους εργάτες και τους χωριάτες, πηγαίνοντας στα λαϊκά καφενεδάκια που συχνάζουν, προσπαθώντας να τους δείξει το δρόμο ν’ αλλάξουν τη μορφή της κοινωνίας.
Το 1911, μετά από πρόσκληση του Σοσιαλιστικού Κέντρου Κέρκυρας, ο Θεοτόκης μετακομίζει από τους Καρουσάδες στην πόλη, όπου ιδρύει μαζί με άλλους προοδευτικούς διανοούμενους τον «Σοσιαλιστικό Όμιλο Κέρκυρας», ερχόμενος ταυτόχρονα σε σύγκρουση με κάποιους διανοούμενους που δεν ασπάζονταν τη σοσιαλιστική ιδεολογία. Με πρωτοβουλία του Θεοτόκη, επίσης, εκδίδεται το 1912 η εφημερίδα «Σοσιαλιστική Δημοκρατία». Ο Σοσιαλιστικός Όμιλος έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της σοσιαλιστικής – κομμουνιστικής ιδεολογίας στην Κέρκυρα αλλά και σε όλη την Ελλάδα.
Όταν με το ξέσπασμα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ο Βενιζέλος τάσσεται υπέρ της Αντάντ, της συμμαχίας των Αγγλογάλλων, και υποστηρίζει τη συμμετοχή της Ελλάδας στον πόλεμο στο πλευρό τους, ο Θεοτόκης και άλλοι σοσιαλιστές εντάσσονται στο βενιζελικό κίνημα, προσβλέποντας στη συντριβή του γερμανικού ιμπεριαλισμού και ελπίζοντας ότι αυτή θα οδηγήσει στην απελευθέρωση των λαών. Ο Βενιζέλος διορίζει τον Θεοτόκη αντιπρόσωπο της κυβέρνησης στην Κέρκυρα, ενώ το 1917 τον διορίζει στην υπηρεσία της λογοκρισίας, θέση από την οποία παραιτείται δύο μέρες αργότερα. Παρά την άμεση παραίτησή του όμως, ο διορισμός αυτός παρέμεινε ως ένα «αγκάθι» στη σχέση του Θεοτόκη με το σοσιαλισμό.
Ο πόλεμος και η ήττα της Γερμανίας συνέβαλαν στην καταστροφή της περιουσίας της συζύγου του Θεοτόκη στην Αυστρία και η οικογένεια αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Ο Θεοτόκης εργάζεται σκληρά ως γραμματέας στην Εθνική Βιβλιοθήκη αλλά και ως μεταφραστής και φιλολογικός συνεργάτης για να μπορέσει να κερδίσει τα προς το ζην. Η αρρώστια τον χτυπάει μέσα σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες και το αρχικό έλκος στομάχου εξελίσσεται σε καρκίνο, και αφού παλεύει μαζί της για δεκαοχτώ μήνες, χάνει τη μάχη την 1η Ιουλίου 1923, σε ηλικία πενήντα τριών ετών.
Ο θάνατός του υπήρξε διπλή απώλεια, τόσο για το νεαρό εργατικό κίνημα της Ελλάδας όσο και για τη λογοτεχνία της χώρας μας. Ο πρόωρος χαμός του στέρησε τα ελληνικά γράμματα από το δημιουργικό ταλέντο ενός εξαιρετικού λογοτέχνη, αλλά και τους Έλληνες εργαζόμενους από τον άνθρωπο που αφιέρωσε τη ζωή του στην αφύπνιση της συνείδησής τους και στο σοσιαλιστικό όραμα.

Βιβλιογραφία
Ζούμπος Γ. – Θύμης Κ. – Πρίφτης Α. – Φιλίππου Φ., Σοσιαλιστικός Όμιλος Κέρκυρας, εκδ. Αλκίνοος, Κέρκυρα 2011
Πολίτης Λ., Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, ΜΙΕΤ, Αθήνα 2009
Beaton R., Εισαγωγή στη νεότερη ελληνική λογοτεχνία, εκδ. Νεφέλη,Αθήνα 1996
Vitti M., Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, εκδ. Οδυσσέας, χ.τ. χ.χ.

Μαρία Πουλιάση είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου του τμήματος Ιστορίας του Ιονίου Πανεπιστημίου.

Back to top